Leegstand van winkels

2014-10-30

In Nederland is de leegstand in winkelcentra en de aanlooproutes ernaartoe flink toegenomen. Over oorzaken en oplossingen wordt verschillend gedacht.

De feiten. Het leegstandspercentage is opgelopen tot 6,9%. Dat zijn 15.000 winkelpanden. Volgens Locatus (een onderzoeksbureau dat de leegstand in ons land in kaart brengt) hebben alleen al het afgelopen jaar ongeveer 1000 winkelpanden hun deuren moeten sluiten. Datzelfde bureau stelt dat de winkelleegstand de komende jaren zal stijgen naar 9 tot 10%.

Niet alleen de crisis en het internet zijn de oorzaak

De grote boosdoeners die deze leegstand veroorzaken, zijn volgens velen het internet en de crisis. Maar de sterke groei van de totale winkeloppervlakte is er ook debet aan. Zo is de hoeveelheid vierkante meters winkelruimte tegenwoordig vier keer zo groot als in 1960.

Creatieve oplossingen gevraagd

Niets doen is onverantwoord. Ga maar kijken in winkelcentra en aanloopstraten. De leegstaande panden roepen een sfeer op van ongezelligheid en armoede. Ergo, leegstand associëren mensen met niet leefbaar. Nu al komt een derde deel van het publiek daarom niet meer winkelen. Bovendien gaan er bij niets doen nog meer winkels op de schop. En niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk.

Kleinere en compacte winkelcentra

In veel dorpen en steden wemelt het al van de plannen. Zo adviseren winkeliers in Arnhem de gemeente de parkeertarieven te verlagen (die roep hoor je trouwens meer in het land!). Ook zouden gemeente, projectontwikkelaars en vastgoedeigenaren gezamenlijk de hoge huurprijzen terug kunnen brengen naar een aanvaardbaar niveau, zonder dat iemand ‘onder water’ komt te staan.
In Eindhoven willen nieuwe ondernemers, designers en kunstenaars leegstaande panden met hun komst verblijden, maar houdt de gemeente vaak nog vast aan oude regels, weerbarstige bestemmingsplannen en peperdure vergunningen.`
Volgens het landelijk opererende bureau Locatus kunnen gemeenten bestaande plannen flexibeler uitvoeren. Wie weet wat voor verrassends daar uit kan komen! Ook nieuwe ideeën en plannen moeten de ruimte krijgen, zoals pop-up winkels en de verandering van winkels in woningen. Op veel plaatsen kan het aantal ‘straatmanagers’ uitgebreid worden. Deze mensen werken in meerdere steden al aan plannen-op-maat met eigenaren, huurders en andere belanghebbenden.
Bij dit alles is een actieve rol van plaatselijke en landelijke overheden nodig als het gaat om relevante wetten en regels snel en efficiënt aan te passen. Verder is terughoudendheid het toverwoord.

De eigenaren maken het verschil

Er is echter één voorwaarde bij de aanpak van onze winkelcentra: de wil en de wensen van de eigenaren van de winkelpanden. Vooral zij moeten in beweging komen. Er zit niets anders op. Van hen hangt het af of de leegstand een halt kan worden toegeroepen. Zij kunnen ook als geen ander het verschil maken bij het creëren van gezellige, eigentijdse en compactere winkelcentra in onze dorpen en steden.