Voorkomen dat winkels leeg komen te staan

Leegstand winkels

Conjunctuurprobleem of structureel probleem?

Langzaam lijkt Nederland zich te herstellen van de financiële en economische crisis die de afgelopen jaren onder meer heeft geleid tot een dalend consumentenvertrouwen, een ingestorte woningmarkt en behoorlijk wat faillissementen. Alhoewel er als gevolg van deze prognose voor ondernemers, beleggers en vastgoedontwikkelaars weer wat licht gloort aan het eind van de horizon, betekent dit in de praktijk allerminst dat de economische problemen in de toekomst als sneeuw voor de zon zullen verdwijnen. Ten eerste is er sprake van slechts een broos herstel en zowel Het Centraal Planbureau als de Europese Commissie laat zich gematigd positief uit over een mogelijke groei in 2014 (respectievelijk 0,2 en 0,5%); ten tweede zijn veel problemen niet slechts te beschouwen als een gevolg van de crisis − die na afloop ervan als vanzelf zullen verdwijnen − maar betreft het hier structurele vraagstukken die door de recessie eenvoudigweg in een stroomversnelling terecht zijn gekomen.

Veel problemen zijn niet slechts te beschouwen als een gevolg van de crisis, maar het betreft structurele vraagstukken die door de recessie in een stroomversnelling terecht zijn gekomen.

Een goed voorbeeld hiervan zijn de vele leegstaande winkelpanden in Nederland: een beeld waarmee de meeste gemeentes inmiddels vertrouwd zijn. Het moge duidelijk zijn dat de economische crisis wat betreft leegstand van winkels een grote rol heeft gespeeld: het aantal faillissementen in de detailhandel is door de economische recessie immers flink toegenomen en de dalende koopkracht heeft de omzet van winkeliers dusdanig onder druk gezet dat velen het hoofd niet langer boven water konden houden. Nu het consumentenvertrouwen een licht stijgende lijn vertoont, is het echter de vraag of het aanbod van winkelobjecten weer zal dalen. De crisis heeft namelijk aangetoond dat winkeliers door een toenemende verkoop via internet kwetsbaarder zijn geworden − en dit fenomeen zal zich in de toekomst, ook bij een volledig economisch herstel, eerder sterker manifesteren dan minder.

Het doemscenario van een lege binnenstad: gemeentelijk beleid en leegstand van winkels

Verlaten binnensteden en winkels zonder publiek: niet alleen een doemscenario voor de detailhandel, maar ook voor gemeentes zelf. Een stadscentrum dat geconfronteerd wordt met leegstand van winkels leidt namelijk direct tot extra kosten voor burgers, eigenaren en uiteraard de gemeentekas: waarde van panden moet worden afgeboekt en investeerders wijken uit. Niemand wil immers wonen in uitgestorven dorpen en steden waar niets meer te beleven valt − en in plaatsen waar niemand graag wil wonen, daar zal ook niemand in willen investeren. Een somber toekomstperspectief dus. Toch betreft het hier een realistisch scenario, getuige onder andere hoogleraar e-marketing aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, Cor Molenaar, die in zijn publicaties “Het einde van de Winkels” en “Red de Winkels” het doemscenario schetst van steden waarin 50% van de winkels zal verdwijnen. Een afwachtende houding van gemeentes tot het probleem van leegstand zich vanzelf oplost, is dus passé: het is tijd voor actie en structureel beleid!

Verlaten binnensteden en winkels zonder publiek: niet alleen een doemscenario voor de detailhandel, maar ook voor gemeentes zelf.

Mogelijke oplossingen voor leegstand van winkels

Om leegstand van winkels in de toekomst tegen te gaan, is het van belang dat u als gemeente goed nadenkt over een structurele aanpak van het probleem, waarbij niet alleen wordt nagedacht over vraag en aanbod, maar ook duidelijk wordt gekeken naar het veranderende winkelpatroon van de bevolking en hoe dit een rol zal moeten spelen bij het ontwikkelen van een strategische visie op winkelcentra van de toekomst. De consument is door de vele webwinkels niet langer genoodzaakt om fysiek een winkel te bezoeken: via internet is alles verkrijgbaar en het aanbod vrijwel onbeperkt. Winkelcentra met veel van hetzelfde kunnen met internet niet langer concurreren, ontmoetingsplekken waar sfeer en gezelligheid het winkelplezier verhogen daarentegen wel. Als gemeente dient men dus een winkellandschap te creëren met meerwaarde en Leegstandsdokters kan u helpen de juiste strategie hiervoor te ontwikkelen.